Dit rapport presenteert de belangrijkste inzichten die voortkwamen uit de 2023 en 2022 conferenties over de oorlog in Oekraïne, georganiseerd door de International Science Council (ISC) en de All European Academies (ALLEA). Het is ook bedoeld om de aanbevelingen van de conferentie te contextualiseren binnen het bredere kader van hoe het internationale wetenschapssysteem en de onderzoeksgemeenschap veerkracht kunnen opbouwen in tijden van crisis.
De verrijkte editie van 2023 van het rapport bevestigt de geldigheid van het rapport aanbevelingen van de conferentie van 2022, waarbij nieuwe overwegingen worden benadrukt die gebaseerd zijn op de verslechterende situatie in Oekraïne.
In maart werd de Virtuele conferentie 2023 bracht meer dan 530 deelnemers van over de hele wereld samen met sessies georganiseerd door Science Europe, de National Research Foundation of Ukraine, de Council of Young Scientists en het ministerie van Onderwijs en Wetenschap van Oekraïne. Het driedaagse evenement mobiliseerde de wetenschappelijke gemeenschap om de beschermings- en ondersteuningsinspanningen die het afgelopen jaar zijn uitgevoerd te evalueren en tegelijkertijd de mogelijkheden voor verbeterde ondersteuning en wederopbouw na conflicten te beoordelen.
? Bekijk de conferentie-opnames en krijg toegang tot de presentaties
Tweede conferentie over de Oekraïne-crisis verslag
Lees het volledige rapport en bekijk samenvattingen in het Engels en Oekraïens:
Onderstaande aanbevelingen zijn in juni 2022 ontwikkeld met de specifieke focus op de oorlog in Oekraïne, maar zijn ook ontworpen voor mondiale toepassing op andere crises. Waar van toepassing worden de aanpassingen en nuances die naar voren komen uit de conferentie van maart 2023 vermeld.
VERANTWOORDELIJKHEID
Regeringen, de hogeronderwijs-, wetenschappelijke en onderzoeksgemeenschap moeten samenwerken om hun nationale verplichtingen na te komen om het recht op onderwijs en wetenschap in hun land te erkennen en te ondersteunen.
Achtergrond: Nationale regeringen hebben al internationale instrumenten en documenten ondertekend en zich ertoe verbonden, maar verdere actie is nodig om de implementatie ervan in hun land te garanderen. Nationale overheden moeten op zijn minst bijzondere aandacht besteden, in overleg met relevante belanghebbenden, aan het nakomen van hun verplichtingen door:
→ Erkenning van het fundamentele recht op wetenschap en onderwijs, inclusief het recht op toegang tot hoger onderwijs van hoge kwaliteit, op deelname aan en genieten van de voordelen van wetenschappelijke vooruitgang en de toepassingen ervan;
→ Het opzetten van management-, programmatische en financiële mechanismen om hoger onderwijs- en wetenschappelijk personeel, systemen en infrastructuur te beschermen tijdens door de mens veroorzaakte rampen en oorlogen, en om herstel- en wederopbouwinspanningen mogelijk te maken. Nationale regeringen moeten in staat zijn deze mechanismen snel op te schalen, mocht er zich in hun land een noodsituatie voordoen, met duidelijk geïdentificeerde contactpunten en rapportagelijnen naar de verantwoordelijke ministeries.
INTERNATIONALE SOLIDARITEIT
Regeringen, de hogeronderwijs-, wetenschappelijke en onderzoeksgemeenschap moeten samenwerken om hun nationale verplichtingen na te komen ter ondersteuning van de deelname van wetenschappers en onderzoekers die risico lopen, ontheemd zijn en gevlucht zijn in hun thuisland of een derde land, indien nodig.
Achtergrond: Er is een dringende behoefte aan nationale regeringen om hun verplichtingen op grond van artikel 27 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en artikel 15 van het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten na te komen, en ter verantwoording te worden geroepen zoals overeengekomen in deze verdragen.
Deze toezeggingen op hoog niveau schetsen specifiek de financiering en ondersteuning over de internationale grenzen heen en een mondiale reactie om landen te ondersteunen die door een crisis of conflict zijn getroffen. Maatregelen om dergelijke verplichtingen na te komen zullen financiering en beleid nodig hebben dat zich richt op de manier waarop bestaande onderwijs- en onderzoekssystemen kunnen blijven functioneren, en het bieden van ondersteuningsmechanismen en bescherming aan wetenschappers en onderzoekers, ongeacht hun ontheemdingsstatus of locatie als gevolg van een crisis. Ze zullen permanente structuren, begrotingslijnen en beleid moeten omvatten om hoger onderwijs- en onderzoekssystemen over de grenzen heen te ondersteunen, zowel op tijdelijke als op lange termijn.
OPENHEID
De internationale wetenschappelijke en onderzoeksgemeenschap moet door conflicten getroffen wetenschapssystemen de middelen geven om ze weer op te bouwen, door de aanbevelingen van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (UNESCO) over open wetenschap volledig over te nemen.
Achtergrond: 'Open wetenschap' vertegenwoordigt de democratisering van de wetenschap en is, in een onderling verbonden wetenschappelijke wereld, van cruciaal belang om fragiele of door conflicten getroffen landen in staat te stellen hun hoger onderwijs- en onderzoekssystemen opnieuw op te bouwen of te ontwikkelen vanwege de anderszins onbetaalbare kosten van deelname aan de huidige 'gesloten' wetenschappelijk model. Op dezelfde manier is open wetenschap essentieel om ontheemde wetenschappers en onderzoekers toegang te geven tot onderwijs- en onderzoeksbronnen en hun werk voort te zetten.
INCLUSIE
Alle belanghebbenden moeten ervoor zorgen dat programma's en kansen inclusief worden ontworpen om te voorkomen dat specifieke groepen risicogroepen, ontheemden en gevluchte wetenschappers en onderzoekers worden uitgesloten op basis van kenmerken als taal, gezinsstatus, geslacht, handicap, culturele achtergrond en psychosociaal welzijn. wezen.
Achtergrond: Er bestaat geen 'one-size-fits-all'-aanpak die een adequaat antwoord kan bieden. In plaats daarvan moeten programma's en mogelijkheden een inclusieve lens hebben die rekening houdt met de specifieke behoeften van verschillende groepen deelnemers bij het plannen en ontwerpen van steunmaatregelen. Dit omvat de behoefte aan meer holistische of geïntegreerde hulp om tegemoet te komen aan de psychologische, sociale, financiële, fysieke en professionele behoeften en het welzijn van individuen en hun families.
Aanpassingen voor 2023: → Leiderschap en betrokkenheid van wetenschappers aan het begin/midden van hun carrière zijn essentieel voor de wederopbouw van een natie na een conflict. Mensen die aan het begin van hun carrière staan, hebben geen sterke basis of ervaring en hebben meer ondersteuning nodig om verstoring van hun leer- en loopbaanontwikkeling te voorkomen.
→ De internationale gemeenschap moet de belangenbehartiging beter in evenwicht brengen en reacties op crises wereldwijd ondersteunen, zowel in het Noorden als in het Zuiden.
MOBILITEIT
Belanghebbenden moeten samenwerken om mondiale mechanismen en coördinatiestructuren te ontwikkelen die veilige academische en wetenschappelijke mobiliteit mogelijk maken – om ervoor te zorgen dat het potentieel van ontheemde en gevluchte wetenschappers en onderzoekers niet verloren gaat.
Achtergrond: Crises zijn complex van aard en vereisen gezamenlijke oplossingen binnen de humanitaire, hoger onderwijs-, onderzoeks- en wetenschappelijke gemeenschappen, evenals partnerschappen met donoren/financiers, beleidsmakers en het maatschappelijk middenveld. Mobiliteit is een cruciaal ingrediënt om de menselijke drijvende krachten achter hoger onderwijs- en wetenschapssystemen in staat te stellen te overleven en te gedijen tijdens een crisis, zodat zij het herstel in de nasleep ervan kunnen stimuleren. Deze mobiliteit wordt echter vaak belemmerd door ongecoördineerde of onvoldoende beleidsreacties. Het op een gecoördineerde manier samenbrengen van waardevolle ervaring, kennis en middelen zal de efficiëntie verbeteren, dubbel werk verminderen en de basis leggen voor structuren en mechanismen die kunnen worden geactiveerd om sneller op toekomstige crises te reageren.
Aanpassingen voor 2023: → Er is behoefte aan programmatische ondersteuning voor wetenschappers en onderzoekers die tijdens oorlog of crisis in een land blijven en hun werk willen voortzetten.
→ Hoewel de hersencirculatie een doel moet zijn, is de veiligheid en het welzijn van het individu van het grootste belang. Het is de verantwoordelijkheid van regeringen en organisaties om de omstandigheden te creëren die nodig zijn zodat mensen kunnen terugkeren zodra het veilig is om dat te doen.
FLEXIBILITEIT
Alle belanghebbenden moeten de veranderende behoeften van academici, onderzoekers en studenten onderkennen door flexibelere programmatische en financieringsmodellen te ontwerpen die veranderingen in locatie mogelijk maken en zowel deelname op afstand als persoonlijke deelname mogelijk maken.
Achtergrond: Financiering en programma's om virtuele steun te bieden aan personen die door crises zijn getroffen, is een nieuw verzoek dat voortkomt uit de crisis in Oekraïne. Het behandelt kwesties als reisbeperkingen en continuïteit van het werk, maar daagt het meer traditionele programmaontwerp uit. Verder onderzoek en belangenbehartiging zijn nodig om te reageren op het verzoek om virtuele ondersteuning. Bovendien wordt nog steeds de nadruk gelegd op de behoefte aan meer holistische of geïntegreerde hulp om tegemoet te komen aan de psychologische, sociale, financiële, fysieke en professionele behoeften en het welzijn van individuen en hun families.
Aanpassingen voor 2023: → De veranderende fasen van crises, van een noodsituatie tot een langdurige 'crisis' tot herstel/wederopbouw, vereisten allemaal verschillende benaderingen en ondersteuningsmechanismen.
→ Financieringsmodellen moeten flexibel zijn, zodat ze beter gericht kunnen zijn op het ondersteunen van onderzoekers, wetenschappers en instellingen die in het getroffen land blijven.
VOORSPELBAARHEID
Belanghebbenden moeten samenwerken om duurzame raamwerken te ontwikkelen binnen en tussen nationale wetenschappelijke, hoger onderwijs- en onderzoekssystemen die een meer voorspelbare en effectieve benadering mogelijk maken van de fasen van paraatheid, respons en wederopbouw in de nasleep van conflicten of rampen.
Achtergrond: Over de hele wereld zullen zich crises blijven voordoen, hetzij door conflicten, klimaatverandering of andere rampen. Er moet worden nagedacht over de manier waarop landen, organisaties en internationale instanties zich effectiever kunnen voorbereiden op, reageren op en herbouwen na dergelijke crises. Hoewel het noodzakelijk is om bij het begin van een noodsituatie de nadruk te leggen op de onmiddellijke levensreddende behoeften, is het ook essentieel om de langetermijndoelstellingen in gedachten te houden en voort te bouwen op de geleerde lessen. Multilaterale wetenschappelijke organisaties bevinden zich in een goede positie om het leren van lessen tussen de partners en de ontwikkeling van raamwerken te stimuleren.
Aanpassingen voor 2023: → Bredere harmonisatie en systematisering van normen, beleid, waarden en principes rond respons en paraatheid zijn nodig.
→ Er zijn een internationaal fonds en een internationaal engagement nodig voor een meer onmiddellijke en voorspelbare respons.
AANVULLENDE AANBEVELINGEN VANAF MAART 2023
Hoewel de oorspronkelijke aanbevelingen sterk waren, waren er een paar gebieden die niet helemaal bij elkaar pasten en die verder moesten worden ontwikkeld als nieuwe aanbevelingen.
COÖRDINATIE
Reactie-inspanningen op crises vereisen bredere coördinatie, partnerschap en samenwerking tussen belanghebbenden uit verschillende sectoren, wereldwijd. Inspanningen om de reacties te harmoniseren zullen leiden tot grotere efficiëntie en effectiviteit.
Achtergrond: Het ontbreekt de wetenschapssector aan goede mechanismen om de reacties op crises te coördineren en te organiseren. Momenteel zijn de benaderingen ad-hoc, waardoor lacunes of overlappingen tussen programma's kunnen ontstaan. Nu de wereld zich naar een tijdperk van polycrisis beweegt, is er behoefte aan bredere coördinatiemechanismen tussen de sectoren wetenschap, onderwijs, humanitaire hulp en rampenbestrijding.
DIALOOG
Er zijn veilige plekken en vertrouwde gesprekspartners nodig om diverse belanghebbenden binnen de internationale wetenschappelijke gemeenschap samen te brengen rond gevoelige en complexe kwesties die verband houden met crises, om een dialoog te faciliteren die solidariteit, samenwerking en coördinatie van reacties en oplossingen bevordert.
Achtergrond: Crises, met name oorlogen en gewelddadige conflicten, zijn complex en er spelen verschillende belanghebbenden, perspectieven en problemen een rol. Open platforms die eerlijke communicatie kunnen faciliteren, maken reflectie en discussie mogelijk om een weg vooruit uit te stippelen. Het samenbrengen van verschillende entiteiten bevordert ook een gevoel van kameraadschap en kan op natuurlijke wijze samenwerking en partnerschap vergemakkelijken.
AGENCY
Paraatheid en reacties op crises kunnen het beste worden geïnitieerd onder lokaal leiderschap (indien mogelijk), in samenwerking met buitenlandse initiatieven (afhankelijk van tijd en context).
Achtergrond: Nationale en lokale actoren kennen hun crisisgerelateerde behoeften, capaciteiten en complexiteiten het beste. Maar midden in een crisis, vooral in de onmiddellijke noodsituatie, zijn buitenlandse betrokkenheid en hulp vaak nodig om levensreddende interventies te versterken. Waar mogelijk moet het leiderschap worden overgedragen aan de individuen en instellingen uit een getroffen land.
Er moet specifiek worden gestreefd naar de betrokkenheid van twee groepen:
→ Onderzoekers en wetenschappers in het begin- en midden van hun carrière kunnen zeer innovatief en toekomstgericht zijn bij het ontwikkelen van nieuwe antwoorden om aan hun behoeften te voldoen.
→ De wetenschappelijke diaspora heeft diepe banden met degenen die binnen het land en wereldwijd blijven, en kan een diepgaande diversiteit aan expertise en perspectieven op behoeften en manieren voorwaarts samenbrengen.
Ontdek de aanbevelingen van de eerste conferentie over de Oekraïense crisis, die op 15 juni 2022 mede werd georganiseerd door het ISC en zijn partners – All European Academies (ALLEA), Kristiania University College en Science for Ukraine. De discussies van de conferentie zijn samengevat in een rapport, dat belangrijke lessen bevat over de manier waarop de wetenschappelijke sectoren in Oekraïne en in andere landen die door conflicten en rampen zijn getroffen, kunnen worden ondersteund.
Omslagafbeelding door Freepik.com.
Lees meer over Wetenschap in ballingschap 
Lees meer over 'Naar gendergelijkheid in wetenschappelijke organisaties: beoordeling en aanbevelingen'. 
Lees meer over de Muscat Global Knowledge Dialogue. 