Wimmer stelt een cruciale vraag: waarom wordt in sommige uiteenlopende landen nationale integratie bereikt, terwijl andere worden gedestabiliseerd? Hij betoogt dat natievorming een langzaam voortschrijdend generatieproces is, waarvan het succes afhangt van de verspreiding van maatschappelijke organisaties, taalkundige assimilatie en het vermogen van staten om publieke goederen aan hun burgers te leveren.
Empirisch gezien bestrijkt zijn boek verschillende eeuwen en verschillende continenten, waarbij gebruik wordt gemaakt van paarsgewijze landenvergelijkingen en statistische analyses. Wimmer bouwt voort op en innoveert een lange traditie in de sociale wetenschappen die zich bezighoudt met grote vragen en rommelige realiteiten. Hij benadrukt dat:
“De afgelopen twintig jaar is sociaalwetenschappelijk onderzoek zich gaan richten op kleinere en kleinere vragen waarop solide empirische antwoorden kunnen worden gevonden, waarbij de complexiteit van de historische werkelijkheid is gevlucht naar de veilige omgeving van een laboratorium of naar de zeldzame gevallen van quasi-experimenten die de sociale wereld te bieden heeft. Wetenschappers die zich bezighouden met macrohistorische processen en durven te vergelijken in een breed scala aan contexten, vinden het steeds moeilijker om hun inspanningen te rechtvaardigen.”
De jury deelt de preoccupatie van Wimmer met betrekking tot de ontwikkeling van het vakgebied en geeft door zijn werk te selecteren steun aan de grootschalige studie van macrohistorische processen.
Wimmer zei:
“Het is een grote eer om een prijs te ontvangen die vernoemd is naar Stein Rokkan, die een model blijft voor hoe je durft te vergelijken over een breed scala aan staatsbesturen en over een groot tijdsbestek.”
Het algemene argument van Wimmer is dat de studie van natievorming 'relationele theorie en geneste methoden' vereist. De eerste helft van zijn boek laat zien hoe langzame en generatieprocessen historische ontwikkelingen vormgeven in drie paar landencasussen. In het tweede deel voert Wimmer statistische analyses uit op gegevens op landniveau, waaruit blijkt dat natievorming waarschijnlijker zal slagen als staatselites over de infrastructurele capaciteit beschikken om publieke goederen veilig te stellen en daardoor aantrekkelijke partners voor burgers worden.
Met behulp van enquêtes die 123 landen bestrijken en ongeveer 92 procent van de wereldbevolking vertegenwoordigen, stelt Wimmer dat politieke macht en vertegenwoordiging belangrijker zijn dan de demografische omvang van minderheden en etnische groepen bij het uitleggen welke individuen het meest trots zijn op hun land. Door middel van analyse op meerdere niveaus laat Wimmer zien dat nationale trots voortvloeit uit politieke inclusie.
Natie bouwen is een krachtig, gedurfd en overtuigend boek. Wimmer presenteert sterke theoretische beweringen en mobiliseert verschillende methoden, waarbij hij zijn beweringen ondersteunt met een reeks gegevens die eeuwen en vele landen bestrijken.
Hij concludeert dat taalkundige assimilatie, de verspreiding van maatschappelijke organisaties en het vermogen van staten om publieke goederen voor hun burgers te verschaffen cruciale factoren zijn bij de opbouw van naties. Deze capaciteiten zelf zijn het product van gunstige topografische kenmerken en historische en historische antecedenten.
Wimmers 'tektonische' theorie van natievorming waarschuwt dus ook voor een kortetermijnvisie over de manier waarop mislukte staten moeten worden gesteund, die zo wijdverspreid is in het hedendaagse buitenlandse beleid. Hoewel de mondiale trend in de richting van nationale inclusie positief is, blijven sommige landen gevangen in een vicieuze cirkel, waarbij ze schijnbaar niet in staat zijn enige grip te krijgen op de opbouw van een natie, en het is onwaarschijnlijk dat het bevorderen van de democratie dit probleem zal oplossen.
Het boek van Andreas Wimmer levert een belangrijke bijdrage aan ons begrip van historische erfenissen, diverse samenlevingen en nationale integratie in de richting van de robuuste en succesvolle opbouw van naties.
De juryleden waren unaniem in hun keuze van de winnaar, maar wilden toch nog een eervolle vermelding geven aan twee andere sterke nominaties:
De Stein Rokkan-prijs voor vergelijkend sociaal-wetenschappelijk onderzoek wordt uitgereikt door de International Science Council (ISC), de Universiteit van Bergen, Noorwegen, en het European Consortium for Political Research (ECPR). De prijs werd in 1981 ingesteld door de International Social Science Council om de erfenis van Stein Rokkan te vieren. Stein Rokkan was een pionier op het gebied van vergelijkend politiek en sociaal-wetenschappelijk onderzoek, bekend om zijn baanbrekende werk op het gebied van de natiestaat en democratie. Rokkan, een briljant onderzoeker en professor aan de Universiteit van Bergen, waar hij het grootste deel van zijn carrière doorbracht, was ook voorzitter van het ISSC en een van de oprichters van de ECPR. De prijs wordt beheerd door de ECPR en genereus ondersteund door de Universiteit van Bergen.
Een volledige lijst met eerdere prijswinnaars is beschikbaar op de website ECPR-website.
Lees meer over Stein Rokkan-prijs voor vergelijkend sociaal-wetenschappelijk onderzoek Lees meer over de oproep tot nominaties: Stein Rokkan-prijs voor vergelijkend sociaalwetenschappelijk onderzoek 2026 | deadline: 1 mei 
Lees meer over Vicente Valentim die de Stein Rokkan-prijs 2025 wint. Lees meer over Het goede leven heroverwegen: menselijke ontwikkeling voorbij het BBP 