Als reactie op oproepen van de Tweede Wereldklimaatconferentie (Genève, 1990) heeft de Intergovernmetal Oceanographic Commission (IOC) in maart 1991 het Global Ocean Observing System (GOOS) opgericht. De oprichting was ook het resultaat van de wens van veel landen om de informatie die nodig is om de voorspellingen van klimaatverandering, het beheer van mariene hulpbronnen, het verzachten van de gevolgen van natuurrampen en het gebruik en de bescherming van de kustzone en de kustoceaan te verbeteren. De oproep om een GOOS te creëren en te ontwikkelen werd in 1992 versterkt tijdens de Conferentie van de Verenigde Naties over Milieu en Ontwikkeling in Rio de Janeiro.
De systemen voor oceaanmetingen onder auspiciën van GOOS werden aanvankelijk ontworpen door het Ocean Observing System Development Panel, verfijnd in het Actieplan voor GOOS/GCOS uit 1998 en verder verfijnd in het GCOS Implementatieplan. Bij de OceanObs’09-conferentie (Venetië, Italië) waren meer dan 600 deelnemers uit 36 landen betrokken die een visie definieerden voor maatschappelijk nuttige oceaanobservaties die de komende tien jaar moeten worden volgehouden. Deelnemers riepen op tot de ontwikkeling van een raamwerk voor het plannen en bevorderen van een verbeterd mondiaal waarnemingssysteem met bestaande en nieuwe fysische, biogeochemische en biologische waarnemingen. Dit leidde in 2012 tot een transformatie van de structuren en het bestuur van GOOS.
GOOS richt zich op twee hoofdthema's. Eén betreft grotendeels de open oceaan en is bedoeld om informatie te verschaffen ter ondersteuning van oceaandiensten en de voorspelling van weers- en klimaatverandering. De andere heeft grotendeels betrekking op de kustzeeën en is bedoeld om informatie te verschaffen over de gezondheid van kustecosystemen en hun duurzame ontwikkeling, over vervuiling en vervuiling en de kwaliteit van water, over omstandigheden die verband houden met commerciële en recreatieve activiteiten op zee, en over mariene gevaren – vooral stormen en stormvloeden die waarschijnlijk levens en eigendommen zullen aantasten. De klimaatmodule van GOOS is de oceaancomponent van het Global Climate Observing System, GCO's, waardoor deze twee systemen onafscheidelijk zijn.
De medesponsors van de GOOS-stuurgroep, die verantwoordelijk is voor alle wetenschappelijke en technische aspecten van het GOOS-ontwerp en voor het ondernemen van passende activiteiten ter ondersteuning van het ontwerpproces, zijn het IOC van UNESCO, WMO, UNEP en het ISC. Met betrekking tot het ISC heeft het Wetenschappelijk Comité voor Oceanisch Onderzoek (SCOR) van ICSU, de ISC’s voorganger organisatie, het belangrijkste ISC-orgaan dat verantwoordelijk is voor zaken die verband houden met oceaanonderzoek, en tegelijkertijd het belangrijkste wetenschappelijke adviesorgaan van het IOC, is betrokken bij het wetenschappelijk onderbouwde ontwerp en de planning voor GOOS.
De uitvoerende hoofden van de co-sponsors benoemen gezamenlijk de voorzitter en leden van de GOOS-stuurgroep, zorgen voor de uitbreiding van het GOOS-secretariaat, zorgen voor de nodige financiële ondersteuning voor de GOOS-stuurgroep en haar secretariaatpersoneel, en harmoniseren en coördineren GOOS activiteiten. Elk van de sponsororganisaties wijst tevens één representatief lid aan in de GOOS Stuurgroep. De Stuurgroep heeft de verantwoordelijkheid om op gepaste tijdstippen rapporten in te dienen bij de sponsororganisaties.
Met andere woorden: het ISC draagt bij aan de ontwikkeling en keurt strategie- en activiteitenplannen goed, evenals de bijbehorende budgetten. Het ISC richt ook internationale stuur-/adviescommissies op en benoemt deze, met de mogelijkheid voor ISC-leden om als onderdeel van het proces nominaties in te dienen. Het ISC is ook verantwoordelijk voor het beoordelen van GOOS, het definiëren van de referentievoorwaarden voor de beoordeling, het benoemen van leden van het beoordelingspanel en het financieren van ISC-vertegenwoordigers.