Dit stuk maakt deel uit van een blogreeks waarin leden van de ISC Comité voor vrijheid en verantwoordelijkheid in de wetenschap (CFRS) delen hun reflecties op de Vertrouwen in wetenschap voor beleidsnexus rapport, uitgebracht na een workshop georganiseerd door de International Science Council (ISC) en het Joint Research Centre van de Europese Commissie, met medesponsoring van de Amerikaanse National Science Foundation.
Tijdens de workshop kwamen experts bijeen om de complexe dynamiek van vertrouwen in de wetenschap binnen de beleidsvorming te onderzoeken en een centrale vraag te bespreken: In hoeverre kan vertrouwen in de wetenschap voor beleid worden losgekoppeld van bredere vragen over vertrouwen in democratische instituties?
Over de auteur: Xuan Liu Zij is directeur van het Innovation Environment Institute aan de National Academy of Innovation Strategy, China Association for Science and Technology (NAIS, CAST). Haar academische achtergrond omvat informatica, communicatiewetenschappen en sociale psychologie, met opleidingen in zowel China als het Verenigd Koninkrijk.
De Vertrouwen in wetenschap voor beleidsnexus Het rapport analyseert systematisch de huidige internationale situatie met betrekking tot het vertrouwen in de wetenschap en stelt een reeks inspirerende maatregelen voor, die haalbare richtlijnen bieden voor het verder versterken van het vertrouwen in de wetenschap.
De spanning tussen wetenschappelijke ontwikkeling en publiek vertrouwen is een onvermijdelijk gevolg van de discrepantie tussen snelle wetenschappelijke iteratie en cognitieve aanpassing, zoals de geschiedenis herhaaldelijk heeft aangetoond. Door de eeuwen heen hebben mensen de complexiteit en onzekere gevolgen van nieuwe wetenschap en technologie met zowel verwachtingen als zorgen tegemoet gezien. Onvoldoende wetenschappelijke communicatie voedt de door misinformatie aangewakkerde afname van vertrouwen. Met name wanneer wetenschapscommunicatie de beperkingen van de wetenschap niet tijdig uitlegt, of wanneer wetenschappers de bijbehorende risico's niet volledig bespreken, kan het publiek vatbaarder worden voor onjuiste informatie. Bijgevolg kan het vertrouwen in de wetenschap en wetenschappers afnemen.
Wetenschap bewijst haar waarde als publiek goed door bij te dragen aan het welzijn van de mensheid bij het aanpakken van vraagstukken zoals duurzame ontwikkeling, wereldwijde gezondheid en voedselzekerheid. Het winnen van publiek vertrouwen is altijd een cruciale voorwaarde voor het realiseren van deze waarde. Zonder vertrouwen kunnen twijfels en misverstanden over wetenschap leiden tot tegenstand en obstructie.
De wetenschap wordt tegenwoordig beïnvloed door toenemende demografische verschillen. De kloof tussen landen met een hoog inkomen en landen met een laag of gemiddeld inkomen leidt tot verschillende uitdagingen op het gebied van vertrouwen. Technologie heeft de regionale verschillen ook vergroot, wat leidt tot toenemende scepsis over de vraag of wetenschap het publiek ten goede komt. Daarnaast kunnen druk vanuit de politiek, het kapitaal en andere invloeden wetenschappelijke conclusies vertekenen, waardoor het gebrek aan vertrouwen verder toeneemt.
Het behoud van vertrouwen in de wetenschap hangt af van de toegankelijkheid en inclusiviteit van wetenschappelijke kennis en middelen. Wanneer wetenschap niet toegankelijk en inclusief is, neemt de waarde ervan als publiek goed ten dienste van het menselijk welzijn af en neemt het wantrouwen toe. Zo ontbreekt het sommige achtergestelde gemeenschappen aan basisinfrastructuur en wetenschappelijke inhoud in hun lokale taal, waardoor het moeilijk is om de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen te begrijpen. Tegelijkertijd kunnen minderheden en lage-inkomensgroepen worden genegeerd of buitengesloten door inspanningen op het gebied van wetenschapscommunicatie.
Oplossingen liggen in praktische voorbeelden die het vertrouwen in de wetenschap versterken en de rol van wetenschap als publiek goed voor het menselijk welzijn aantonen. Ten eerste vereist dit dat de inclusieve voordelen van wetenschap actief aan het publiek worden overgebracht door te luisteren en effectieve verhalen te vertellen. Zo hebben Afrikaanse gemeenschappen voedselzelfvoorziening bereikt dankzij hybride rijsttechnologie; hebben afgelegen gebieden via telegeneeskunde weer toegang tot gezondheidszorg gekregen; en hebben mensen met een beperking hun functioneren hersteld dankzij hersen-computerinterfaces (BCI). Deze verhalen laten zien dat geavanceerde technologie een bron van hoop kan zijn. Ten tweede moet de participatie in wetenschappelijke besluitvorming transparanter worden, met meer ruimte voor publieke inspraak. Wanneer wetenschap duidelijk wordt aangetoond als een publiek goed dat zowel inclusief als toegankelijk is, kunnen mensen de voordelen ervan direct ervaren – wat bijdraagt aan het opbouwen van consensus en vertrouwen in de wetenschap.
blog 
blog Foto door Connie de Vries on Unsplash
Disclaimer
De informatie, meningen en aanbevelingen die in onze gastblogs worden gepresenteerd, zijn die van de individuele auteurs en weerspiegelen niet noodzakelijkerwijs de waarden en overtuigingen van de International Science Council.
Lees meer over Vrijheid en verantwoordelijkheid in de wetenschap 
Lees meer over het recht om deel te nemen aan en te profiteren van wetenschap 
Lees meer over het eerste congres van de Pacific Academy of Sciences, dat de kennis van de regio benut en een platform lanceert voor opkomende wetenschappers uit de Pacific. 
Lees meer over de vacature: Hoofd Fondsenwerving en Ontwikkeling | deadline: 15 maart 
Lees meer over: Vrouwen blijven ondervertegenwoordigd in wetenschappelijke organisaties, blijkt uit nieuw onderzoek. 
