In deze blog bespreken wetenschappers uit Gaza de uitdagingen die gepaard gaan met het uitvoeren van onderzoek en lesgeven tijdens een belegering en bombardementen.
De gevolgen van een dergelijke verwoesting reiken veel verder dan willekeurige vernietiging. De vernietiging van fysieke en menselijke hulpbronnen voor leren en kennisproductie berooft een samenleving van de veerkracht en creativiteit die onmisbaar zijn voor haar toekomst. Het kan generaties duren om een dergelijke verwoesting te boven te komen. Dit is een cruciaal aspect van de grimmige statistieken rond de huidige gebeurtenissen die door alle partijen en de internationale gemeenschap moeten worden aangepakt.
Leraren, wetenschappers en onderzoekers zijn van cruciaal belang voor het opbouwen van kennismaatschappijen die de voorwaarden scheppen voor vrede en begrip, die intellectuele groei en wederzijds respect bevorderen en werken aan het welzijn van mens en milieu.
De wetenschapssector heeft zijn eigen veerkracht niet adequaat aangepakt in het licht van crises – van wetenschappers die vluchtelingen worden tot de vernietiging van civiele infrastructuur, resulterend in het verlies van kennis en onderzoeksprojecten.
Het ISC-rapport “De wetenschap beschermen in tijden van crisis: hoe kunnen we stoppen met reactief te zijn en proactiever worden??” komt op een kritiek moment naar voren en komt tegemoet aan de dringende noodzaak om wetenschappers, academici, wetenschappelijke en onderwijsinstellingen te beschermen die steeds vaker het doelwit zijn tijdens conflicten, of die onderhevig zijn aan verliezen als gevolg van natuurrampen of toegenomen door het klimaat veroorzaakte extreme weersomstandigheden. Op basis van de lessen die uit recente crises zijn geleerd, biedt het artikel een strategisch raamwerk voor de mondiale wetenschappelijke gemeenschap. Het benadrukt het belang van preventie, bescherming en wederopbouw, en pleit voor een systematische, efficiënte en gecoördineerde aanpak van crisisbeheersing binnen de wetenschappelijke sector.
De wetenschappelijke en academische infrastructuur van Gaza is “verwoest” door conflicten, Dat zeggen onderwijsdeskundigen van de VN. Bijna elke school is beschadigd of vernield, inclusief alle universiteiten van Gaza, van invloed op meer dan een half miljoen studenten, VN-experts rapporteren. Volgens de VN is honderden docenten en ten minste drie universiteitsvoorzitters zijn in heel Gaza vermoord.
“Ik had het gevoel alsof ik een deel van mijn lichaam verloor bij elke steen die van onze universiteiten viel”, schrijft Rami Morjan, hoogleraar organische chemie en vice-decaan van het College of Science van de Islamitische Universiteit van Gaza (IUG), welke was zwaar beschadigd door een Israëlische luchtaanval in oktober 2023. “Ik verloor mijn ziel toen ik hoorde van de moorden op mijn studenten en collega’s”, voegt hij eraan toe.
Zijn eigen zus is vermoord, samen met haar man en hun zoon. “Elke dag verliezen we dierbaren, onze studenten en onze collega’s”, schrijft Morjan. “Het gevoel is niet te beschrijven.”
Onder de doden bevinden zich een aantal van zijn IUG-collega's. Sufyan Tayeh, de president van de universiteit en UNESCO-leerstoel voor natuurkunde, astronomie en ruimtewetenschappen in Palestina, was dat wel gedood door een Israëlische luchtaanval samen met zijn gezin op 2 december 2023.
Dagen later was Refaat Alareer, een dichter en bekend hoogleraar literatuur aan de IUG, dat wel gedood door een Israëlische luchtaanval. Het gedicht van Alareer, 'Als ik moet sterven', werd enkele weken voor zijn dood geschreven en is nu vertaald meer dan 70 talen en wijd gedeeld. Alareer werd samen met zijn broer, zus en haar vier kinderen vermoord. Zijn dochter en kleindochter kwamen in april 2024 om bij een afzonderlijke luchtaanval.
Prof. Morjan herinnert zich de dag dat hij hoorde over de dood van een van zijn voormalige studenten, Jannat Azzara, die zijn ‘rechterhand’ was geworden in hun kleine onderzoekslaboratorium. Uren nadat de twee elkaar hadden gesproken, hoorde Morjan dat Azzara en haar hele familie waren vermoord. Haar 4-jarige dochter was de enige overlevende. “Ik kan de dag niet vergeten”, schrijft hij. ‘Ze hebben een jonge, veelbelovende vrouwelijke onderzoeker vermoord.’
Like veel in Gaza is de familie van Morjan gedwongen te vluchten. Ze wonen nu in een tent in Deir al-Balah, samen met duizenden andere vluchtelingen die zich hebben samengepakt in het kleine gebied dat nog steeds wordt getroffen door frequente militaire aanvallen.
Morjan heeft contact gehouden met zijn universiteitsstudenten en geprobeerd de lessen online te houden – wat extreem moeilijk is gemaakt vanwege energiestoringen, een onderbroken mobiel netwerk en voortdurend gevaar. “Er is geen veilige plek in Gaza. Wij en onze studenten leven onder druk en de dreiging van bombardementen op elk moment”, schrijft hij.
met bijna alle van de 2.1 miljoen mensen in Gaza die ontheemd zijn, en die meer dan eens op reis zijn geweest, zijn onderzoeks- en onderwijsactiviteiten grotendeels gedwongen stop te zetten.
Toch hebben sommige wetenschappers in Gaza manieren gevonden om onder de erbarmelijke omstandigheden te blijven werken. Onder hen zijn Samer Abuzerr, lid van het uitvoerend comité van de Palestine Young Academy en professor aan het University College of Science and Technology in Khan Younis.
“De constante dreiging van luchtaanvallen, de vernietiging van infrastructuur en het alomtegenwoordige gevoel van onveiligheid hebben elk aspect van het leven diep beïnvloed”, schrijft Abuzerr.
Ondanks dit, en de stroomstoring en de voortdurende communicatieproblemen, kon hij contact houden met collega's. In juni publiceerden ze een papier in SAGE Open Medicine over E.coli-waterverontreiniging in Gaza.
“De emotionele tol die iedereen hier moet betalen is enorm”, voegt hij eraan toe. “Het balanceren van de verantwoordelijkheden van mijn professionele taken met de veiligheid en het welzijn van mijn familie en gemeenschap is een dagelijkse strijd. Toch inspireert de veerkracht van de mensen om mij heen en hun niet aflatende inzet voor onderwijs en onderzoek mij om door te gaan.”
In Juni, schat de VN dat het opruimen van het puin dat zich op dat moment in de oorlog in Gaza had opgehoopt wel vijftien jaar zou kunnen duren. Wederopbouw zou volgens de VN in mei wel eens zo veel kunnen kosten $ 50 miljard USD, waarbij de meest optimistische voorspelling suggereert dat dit zou kunnen duren tot 2040 alleen maar om verwoeste huizen weer op te bouwen. De schade aan het onderwijssysteem in Gaza zal “een verwoestende langetermijnimpact hebben op de fundamentele rechten van mensen om te leren en zich vrijelijk te uiten”. volgens VN-experts.
In een open brief voor het eerst gepubliceerd eind mei, doorgegeven door de Palestijnse Academie voor Wetenschap en Technologieriepen bijna 200 Palestijnse academici en universitair personeel op tot solidariteit van de internationale wetenschappelijke en academische gemeenschap: “De wederopbouw van de academische instellingen van Gaza is niet alleen een kwestie van onderwijs; het is een bewijs van onze veerkracht, vastberadenheid en niet-aflatende inzet om een toekomst voor de komende generaties veilig te stellen.”
De "Wetenschap beschermen in tijden van crisisHet document benadrukt het gebrek aan alomvattend beleid om de wetenschapssector tijdens noodsituaties te begeleiden, wat leidt tot ongecoördineerde en reactieve reacties. Langdurige verstoringen kunnen ertoe leiden dat wetenschappers waardevolle expertise verliezen, waardoor het voor de internationale wetenschapsgemeenschap van cruciaal belang is om onderzoekers actief te houden en ze snel te re-integreren. Een proactieve, mondiale aanpak voor het opbouwen van veerkracht in de wetenschapssector is essentieel. Door een nieuw beleidskader te implementeren kunnen we de impact van crises voorkomen of minimaliseren, levens en geld redden en de maatschappelijke waarde vergroten. Op dezelfde manier zorgt de integratie van wetenschap in bredere crisisreacties ervoor dat er prioriteit wordt gegeven aan de wederopbouw, wat zowel de wetenschappelijke gemeenschap als de samenleving als geheel ten goede komt.
“Als jonge wetenschapper heb ik een visie van een bloeiende en veerkrachtige wetenschappelijke gemeenschap in Palestina”, schrijft Abuzerr. “Ik hoop op een toekomst waarin Palestijnse wetenschappers toegang hebben tot de middelen, kansen en samenwerkingen die nodig zijn om hun werk vooruit te helpen. Ondanks de ontberingen is het potentieel voor wetenschappelijke innovatie en vooruitgang in Palestina enorm.”
Hij zegt dat hij hoopt op meer internationale samenwerking met Palestijnse wetenschappers, waardoor kennisuitwisseling mogelijk wordt en toegang wordt geboden tot geavanceerde technologieën die in Gaza niet beschikbaar zijn – en de deur wordt geopend voor verdere Palestijnse bijdragen aan de mondiale wetenschap.
“Ik hoop op de ontwikkeling van beleid dat prioriteit geeft aan wetenschap en technologie als sleutelcomponenten van de nationale ontwikkeling”, voegt hij eraan toe. “Investeren in onderwijs, onderzoek en innovatie kan de economische groei stimuleren, de volksgezondheid verbeteren en de algemene levenskwaliteit van de Palestijnen verbeteren.”
Hij merkt ook de enorme psychologische last op die het leven in oorlog met zich meebrengt. “Het bieden van adequate middelen voor de geestelijke gezondheidszorg is van cruciaal belang voor het behoud van de veerkracht en productiviteit van de wetenschappelijke gemeenschap”, schrijft hij.
Tijdens deze crisis, en lang daarna, hebben wetenschappers in Gaza de steun nodig van hun collega’s over de hele wereld, voegt Morjan toe. “Gebaseerd op ons standvastige geloof in het universele recht op onderwijs, onze toewijding aan internationale verdragen en onze morele verplichting jegens onze studenten – die door de oorlog van hun onderwijsrechten zijn beroofd – wil ik deze kans aangrijpen om alle wetenschappers uit te nodigen , wetenschapsstudenten en de hele wetenschappelijke gemeenschap om de hand te bieden aan Palestijnse studenten en wetenschappers”, zegt hij.
De universiteiten van Gaza zijn vernietigd, evenals veel onderwijs- en onderzoeksfaciliteiten in de Palestijnse gebieden. Naarmate mensen kunnen vertrekken, verwacht de internationale wetenschappelijke gemeenschap dat veel onderzoekers en academici in Gaza veiligheid en mogelijkheden zullen willen zoeken om op afstand of in het buitenland te werken, althans tijdelijk.
De ISC verzamelt hulpaanbiedingen van haar netwerk van leden en partners, en van de mondiale wetenschappelijke gemeenschap, om Palestijnse wetenschappers en studenten die gevaar lopen te ondersteunen.
Afbeelding door UNRWA vanaf VN-nieuws.
Disclaimer
De informatie, meningen en aanbevelingen die in onze gastblogs worden gepresenteerd, zijn die van de individuele auteurs en weerspiegelen niet noodzakelijkerwijs de waarden en overtuigingen van de International Science Council.
Lees meer over Wetenschap in tijden van crisis
Lees meer over Vrijheid en verantwoordelijkheid in de wetenschap
Lees meer over Wetenschap in ballingschap
Lees meer over de hernieuwing van het partnerschap tussen UNDRR en de International Science Council om risico-geïnformeerde duurzame ontwikkeling te bevorderen
Lees meer over Tien nieuwe wetenschapsbeleidsprojecten om duurzame toekomsten in heel Azië vorm te geven
Lees meer over 10 nieuwe inzichten in de klimaatwetenschap
